Thiết bị bảo vệ đầu, tiêu biểu là mũ bảo hộ (Safety Helmets/Hard Hats), là rào cản đầu tiên và quan trọng nhất để bảo vệ cơ quan trung ương của con người khỏi các va chạm vật lý, điện giật và các yếu tố môi trường.
Dưới đây là những thông tin chi tiết bạn cần biết về thiết bị bảo vệ đầu:
1. Phân loại mũ bảo hộ theo tiêu chuẩn quốc tế (ANSI Z89.1)
Các loại mũ bảo hộ không giống nhau; chúng được chia thành các "Type" và "Class" dựa trên khả năng bảo vệ:
- Theo hướng va đập (Type):
+ Type I: Chỉ bảo vệ khỏi va đập từ phía trên (đỉnh đầu). Phổ biến nhất tại các công trường xây dựng nơi có nguy cơ vật rơi.
+ Type II: Bảo vệ cả đỉnh đầu và các tác động từ phía bên (trái, phải, trước, sau). Đây là xu hướng mới cho năm 2026, đặc biệt tại các công trường yêu cầu an toàn cao vì nó bảo vệ tốt hơn khi người lao động bị ngã.
- Theo khả năng cách điện (Class):
+ Class G (General): Cách điện hạ thế (đến 2.200V).
+ Class E (Electrical): Cách điện cao thế (đến 20.000V). Dành cho thợ điện hoặc người làm việc gần đường dây điện.
+ Class C (Conductive): Không cách điện. Thường có lỗ thông hơi cho thoáng mát, chỉ dùng để chống va đập cơ học.
2. Cấu tạo của một chiếc mũ bảo hộ đạt chuẩn
Một chiếc mũ bảo hộ hiệu quả phải bao gồm 3 thành phần chính:
- Vỏ mũ (Shell): Thường làm từ nhựa ABS (bền nhiệt, cứng) hoặc HDPE (dẻo, nhẹ). Vỏ mũ giúp phân tán lực va chạm.
- Đai mũ/Lồng mũ (Suspension): Đây là phần quan trọng nhất để hấp thụ xung lực. Nó tạo ra khoảng trống giữa vỏ mũ và đỉnh đầu, giúp giảm chấn thương sọ não khi có va đập mạnh.
- Quai mũ (Chin Strap): Giúp giữ mũ cố định trên đầu. Trong các quy định mới, quai mũ 4 điểm (thay vì 2 điểm) được khuyến khích để mũ không bị văng ra khi người lao động bị ngã.
3. Khi nào cần thay mới mũ bảo hộ?
Mũ bảo hộ có "tuổi thọ" và bạn không nên dùng một chiếc mũ quá lâu dù trông nó vẫn còn mới:
- Sau va đập mạnh: Phải thay ngay lập tức, ngay cả khi không thấy vết nứt bên ngoài, vì cấu trúc bên trong có thể đã bị phá hủy.
- Thời gian sử dụng:
+ Nhựa HDPE: Nên thay sau 1–2 năm (ngoài trời) hoặc 2–3 năm (trong nhà).
+ Nhựa ABS: Có thể dùng từ 3–5 năm.
- Dấu hiệu hư hại: Nhựa bị giòn, bạc màu nặng (do tia UV), có vết nứt li ti hoặc lồng mũ bị giãn.
4. Mẹo bảo quản đúng cách
- Không dán nhãn hoặc sơn lên mũ: Hóa chất trong keo hoặc sơn có thể làm yếu cấu trúc nhựa của vỏ mũ.
- Tránh ánh nắng trực tiếp: Khi không sử dụng, đừng để mũ trên cabin xe tải hoặc nơi nắng gắt vì nhiệt độ cao sẽ làm nhựa nhanh giòn.
- Vệ sinh định kỳ: Dùng nước xà phòng nhẹ để lau chùi đai mũ và vỏ mũ. Tránh dùng dung môi mạnh.
Bạn có biết? Màu sắc mũ bảo hộ thường dùng để phân biệt chức vụ: Màu trắng (Kỹ sư/Quản lý), Màu vàng (Công nhân), Màu xanh dương (Thợ điện/Cơ khí), Màu đỏ (PCCC/An toàn).
Bạn có muốn tôi tư vấn cách chọn mũ bảo hộ phù hợp cho một ngành nghề cụ thể nào không?